Prawo Polaków do głosowania we Francji: realny wpływ na lokalną politykę

Mieszkanie we Francji nie oznacza politycznej niewidzialności. Wielu Polaków żyjących na co dzień w francuskich miastach i miasteczkach nie zdaje sobie sprawy z tego, że jako obywatele Unii Europejskiej mają realne prawa wyborcze w kraju zamieszkania. I nie są to prawa symboliczne. Chodzi o możliwość współdecydowania o sprawach lokalnych, które bezpośrednio wpływają na codzienne życie.

Prawo unijne gwarantuje obywatelom UE mieszkającym w innym państwie członkowskim możliwość aktywnego udziału w wybranych wyborach w kraju zamieszkania. Dotyczy to również Polaków mieszkających we Francji.

W jakich wyborach Polacy mogą brać udział we Francji

Polacy mieszkający we Francji mają prawo uczestniczyć w:

• wyborach samorządowych (élections municipales),
• wyborach do Parlamentu Europejskiego.

W wyborach samorządowych można nie tylko głosować, ale również kandydować do rady gminy. Najbliższe wybory municypalne we Francji odbędą się w marcu 2026 roku.

 

Dlaczego wybory lokalne naprawdę mają znaczenie

Wybory samorządowe decydują o sprawach, które mają bezpośredni wpływ na codzienne życie mieszkańców. Na poziomie gminy zapadają decyzje dotyczące między innymi:

• lokalnego transportu publicznego,
• szkół i przedszkoli,
• inwestycji miejskich i planowania przestrzennego,
• polityki mieszkaniowej i budownictwa komunalnego,
• zieleni miejskiej,
• wydarzeń kulturalnych i sportowych,
• budżetu partycypacyjnego.

Korzystanie z praw wyborczych jest jednym z najskuteczniejszych sposobów integracji oraz realnej obrony interesów lokalnej społeczności, w tym społeczności polskiej.

 

Kto może głosować w wyborach we Francji

Aby móc wziąć udział w wyborach samorządowych lub europejskich we Francji, trzeba spełnić następujące warunki:

• mieć ukończone 18 lat,
• posiadać obywatelstwo jednego z państw Unii Europejskiej (np. Polski),
• mieć stałe miejsce zamieszkania we Francji,
• być wpisanym na lokalną listę wyborców,
• nie być pozbawionym praw wyborczych w kraju pochodzenia.

Spełnienie tych warunków jest niezbędne — samo zamieszkiwanie we Francji nie wystarcza.

 

Rejestracja na listę wyborców: obowiązkowy krok

We Francji rejestracja na listę wyborców nie odbywa się automatycznie w przypadku obywateli UE. Polacy wpisywani są na tzw. listy uzupełniające (listes électorales complémentaires).

Istnieją dwie odrębne listy:

• lista do wyborów samorządowych,
• lista do wyborów do Parlamentu Europejskiego.

Podczas rejestracji należy wskazać, w jakich wyborach chce się uczestniczyć.

Jak zapisać się na listę wyborczą

Rejestracja online

Najwygodniejszą opcją jest rejestracja przez oficjalny portal administracji publicznej service-public.fr. Wymagane są:

• konto FranceConnect,
• skan lub zdjęcie dokumentu tożsamości (dowód osobisty lub paszport),
• dowód zamieszkania we Francji, np.:

- rachunek za prąd lub gaz,

- umowa najmu mieszkania.

Po złożeniu wniosku otrzymuje się potwierdzenie wpisania na listę wyborców.

 

Rejestracja w merostwie

Alternatywą jest osobista wizyta w merostwie (mairie) gminy zamieszkania. Należy zabrać:

• dokument tożsamości,
• dowód zamieszkania.

Na miejscu wypełnia się formularz rejestracyjny z pomocą urzędnika.

 

Terminy: o tym trzeba pamiętać

Rejestracja na listę wyborców musi nastąpić z wyprzedzeniem. W praktyce oznacza to, że:

• zapisu należy dokonać najpóźniej około 6 tygodni przed dniem wyborów,
• po zamknięciu list nie ma możliwości dopisania się.

Przy wyborach samorządowych w marcu 2026 roku oznacza to konieczność rejestracji najpóźniej na początku roku.